EFT

EFT

Relatietherapeut Sue Johnson: 'Doorbreek duivelse dialogen tussen liefdespartners’

’De nieuwe wetenschap van de liefde, zo wordt de relatietherapie Emotionally Focused Therapy (EFT) van de Canadese psycholoog Sue Johnson genoemd.

Liefdesrelaties hebben vooral te maken met een ingeboren behoefte aan veilige emotionele verbondenheid.’ 
Relatieconflicten treden vooral op als partners die verbondenheid niet meer voelen, stelt Johnson. Slepende ruzies zijn een noodkreet waarmee partners aangeven dat ze de ander nodig hebben. Door Emotionally Focused Therapy leren ze hun ruziepatronen herkennen. De therapeut spoort hen aan om de onderliggende emoties uit te spreken: om elkaar openhartig te vertellen dat ze de ander nodig hebben en dat ze er voor hem of haar zullen zijn.

Wat maakt EFT baandoorbrekend?
‘EFT is de enige relatietherapie die zijn grondslag vindt in de attachment theory, de hechtingstheorie van de Britse psychiater John Bowlby (1907-1990). Bowlby stelde dat een veilige hechting tussen moeder en kind cruciaal is voor een gezonde emotionele ontwikkeling van kinderen. 
Het uitgangspunt van EFT is dat ook volwassenen voor hun psychisch welbevinden baat hebben bij een veilige hechting. Waar kinderen voor koestering, troost en bescherming afhankelijk zijn van hun ouders, zijn volwassenen emotioneel gehecht en afhankelijk van hun partner.

Wat betekent dat voor de behandeling?
‘Door EFT leren partners inzien dat ze emotioneel gehecht en afhankelijk zijn van elkaar, dat ze zich niet langer geborgen voelen als ze het gevoel hebben dat ze de binding met hun partner verliezen. 
Als een partner emotioneel niet beschikbaar is, gaat dat gepaard met woede, verdriet, pijn en vooral angst. Die angst voelen partners in een ruzie of meningsverschil. Als ze een hechte band hebben, beschouwen ze het als een tijdelijke relatiedip. Maar partners met een minder hechte band worden al snel meegesleurd in een ‘oerpaniek’. Evolutionair gezien is dat logisch. Als de veilige geborgenheid verstoord raakt, staan de overlevingskansen op het spel.’

U onderscheidt drie ‘duivelse dialogen’, welke zijn dat?
‘Dat zijn: ’zoek de boef’, ‘de protestpolka’ en ‘verstijf en vlucht’.

Bij ‘zoek de boef’ gaat het om zelfbescherming. Een partner voelt zich bekritiseerd of kwetsbaar en gaat in het defensief. Door elkaar vervolgens over en weer te beschuldigen en te veroordelen proberen beide partners de controle over hun gekrenkte gevoel terug te krijgen. 
In de ‘protestpolka’ protesteert een partner tegen het gebrek aan bindingsgevoel. De ander trekt zich dan terug, hij of zij uit zijn kritiek door te zwijgen. Partners die de ‘protestpolka’ dansen, klagen vaak over communicatieproblemen of constante spanningen. 


Wanneer de kritische partner het opgeeft om de aandacht van de ander te trekken - na een vergeefse ‘protestpolka’ - vervalt de relatie in een vicieuze cirkel vanverstijf en vlucht’. De kritische partner wendt zich hierbij af, waardoor de partners alleen nog afstandelijk met elkaar kunnen omgaan. In EFT probeert de therapeut die duivelse dialogen samen met de partners te doorbreken.’

Een fikse ruzie kan toch ook de lucht klaren?
‘De kern is dat de 'duivelse dialogen’ een noodkreet zijn. De meeste relatieproblemen ontstaan niet omdat een partner te laat thuiskomt, omdat hij de dop niet op de tandpastatube draait of nooit de afwas doet. Waar die ruzies echt over gaan is een gebrek aan aandacht, vertrouwen, respect, erkenning en begrip. Wat twee partners in de ‘duivelse dialogen’ tegen elkaar zeggen is: ik ben bang je te verliezen, ik laat me niet door jou kwetsen, ik wil meer aandacht, ik wil dat je er voor me bent.’

Waarom lukt dat in EFT wel? 
‘Partners leren in de gesprekken om niet elkaar, maar de 'duivelse dialogen' als de - gezamenlijke - vijand te zien. De behandeling werkt doordat sleutelemoties worden aangesproken. Het woord emotie komt van het Latijnse woord 'emovere' dat bewegen betekent. We voelen ons ‘bewogen’ als degenen van wie we houden hun diepste gevoelens tonen. Door hun emoties voor elkaar uit te spreken, bewegen partners naar nieuwe manieren van reageren op elkaar en raken ze uit de vicieuze cirkel.’

Is de effectiviteit van uw therapie wetenschappelijk aangetoond? 

Uit een vervolgstudie naar EFT blijkt dat meer dan zeventig procent van de koppels ook na twee jaar nog steeds minder relatiestress ervaart. Zij zijn gelukkiger met hun relatie dan voor deze therapie en hebben minder last van depressies.’ (Jorn Hövels)